|
Een cadeau voor tante Hermien
'Tevreden ben ik pas als er niets overbodig is en alles in elkaar valt. Maar het moet ook echt zijn, grappig en relativerend en muzikaal." Ida Lohman (1961) is streng voor zichzelf en niet snel tevreden, een van de redenen waarom ze lang over een film doet. Eerder toonde de jury van de Prix de Rome zich wel uiterst content over haar film 'Linnenkast': Lohman won er in 1994 de Prix de Rome mee in de categorie Theater/Beeldende Kunst. In juni van dit jaar werkte ze enkele weken in De Fabriek aan haar korte nieuwe film, 'Een cadeau voor tante Hermien'."Ik maak geen film, maar poppenkast', zo omschrijft Lohman haar werk en ze vervolgt: "Mijn fascinatie voor film is dat je echte mensen op kunt voeren. Het gaat me om de echtheid, terwijl bijvoorbeeld een schilderij voor mij altijd iets verzonnens heeft. Ik manipuleer ook niet met beelden, ik gebruik bijvoorbeeld geen overvloeiers en maak altijd harde montages. Het gaat me dan ook altijd om het hoe." Hoewel ritme, tijd en beweging in haar films er altijd heel vanzelfsprekend uitzien en gemakkelijk lijken, kost het Lohman veel tijd. Mede omdat ze het acteer- en camerawerk, de montage en het geluid en de (eind)produktie allemaal zelf doet. Lohman werkwijze is: schaven, schaven en schaven, soms ook nadat een film al maanden 'klaar' is. Ofwel: ze snijdt elk overbodig shot weg tot alleen het essenti-le en minimale overblijft en ieder beeld noodzakelijk is voor het geheel.De ene keer neemt ze zelf de hoofdrol voor haar rekening, soms zijn anderen de hoofdpersonen, zoals de tantes in 'Linnenkast' of de vier jongens in 'Vier jongens'. Ze kan zich goed vinden in de omschrijving die ze in een boek van Bernlev las over acteren: 'Toneelspelen is jezelf zo lang nadoen tot het weer echt lijkt.' In 'Een cadeau voor tante Hermien' speelt ze, naast haar tante, zelf de hoofdrol. Ze probeerde veel beelden uit met, zoals altijd, een grote aandacht voor alle details: hoe doe je een onderbroek aan, welke zonnebril past het best bij de intentie, welk kader is het meest geschikt; welke belichting sluit het beste aan bij welke achtergrond; welke jurk past het best bij de doos die ze gebruikt; hoe komt ze lelijk over, hoe mooi? Lohman over 'Een cadeau voor tante Hermien': "Het moet een tragisch filmpje worden met een grote mate van ongemak, over moeilijk in het leven staan. Maar ik wil ook weer meer met tekst werken. Voorzover nodig." Uitgangspunt is een tante (die niet in 'Linnenkast' meespeelde) waar Lohman een oude foto van bezit. Daaropvolgend zoekt ze haar tante op.
De onderwerpen van Lohman staan altijd dicht bij haar zelf, zoals al bleek uit 'Linnenkast'. Drie tantes praten over het begrip 'Linnenkast', individueel en samen, afgewisseld door beelden van Lohman en h--r linnenkast, die de tantes op hun beurt weer bespreken. Het is niet zozeer de kast zelf die centraal staat, maar ook het functioneren van de herinnering, die bij iedereen anders werkt en waardoor het onmogelijk is om de werkelijkheid in al zijn dimensies te vatten. Zo ook in 'Aap is aap is aap' waarin het geheugen en de benoeming van de werkelijkheid door elkaar lopen. Lohman benoemt de voorwerpen en mensen in een montage van foto's, die direct uit haar oude schoenendoos lijken te komen. Maar tekst en beeld lopen niet synchroon. Zo klinkt de tekst: "Dit is mijn moeder op huwelijksreis" bij het beeld van de eerder aangekondigde wasknijpertas. Het geheel vormt ogenschijnlijk een chaotische montage van oude foto's, in feite is het een weloverwogen cirkelconstructie.Lohman studeerde 2 jaar op de docentenopleiding in Amersfoort In 1987 begon ze aan de Rietveldacademie, studeerde er (cum laude) af in 1991 in de audiovisuele richting en momenteel doet ze het tweede jaar van de Rijksakademie. Ondanks deze studies relativeert ze haar werk en de opleiding wel degelijk, getuige de volgende redenering: "Ik zou net zo goed medische ethiek of orthopedagogiek kunnen doen: daar moet je ook een heel precies een beeld van iemand maken, tot in alle finesses." Dit jaar was ze een van de twee winnaars (voor haar hele oeuvre) van de Mama Cashprijs, een fonds voor de financiele ondersteuning voor (startende) vrouwelijke ondernemers. Ze is ook een van de genomineerden voor de 'Kunstaanmoedigingsprijs Amstelveen'.Op haar conto staan onder meer de volgende produkties:'Wonderful one (video; 3 minuten)';'Aap is aap is aap' (video; 4 minuten);'Choreografie' (Film; 4 minuten);'Linnenkast' (Video; 6 minuten);'4 jongens' (Video/film; 4 minuten).'Linnenkast' is semi-permanent tentoongesteld in het Nederlands Textielmuseum in Tilburg. In het kunstenaars-initiatief Hedah (Maastricht) en Casco in Utrecht had ze een solo-tentoonstelling. Eerder was haar werk meermalen te zien op de lokale tv in Amsterdam; in Arti Et Amicitiae; op het AVE Festival in Arnhem (experimenteel AV festival); in het programma 'Kunstmest' (NOS) en het kunstprogramma van de VPRO 'Laat op de avond'. Ze maakte een video ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van De Hoeve, een Dagcentrum voor verstandelijk gehandicapten.
| |
#2008-12-13 Femke Schaap / Lightness & Fragility)
)
)
